Winterslaap bij hagedissen

Categorie: Hagedissen

Veel mensen vinden het eng om hun dieren voor het eerst in winterslaap te doen. Ook ik zat de eerste keer met een boel vragen. Hoe zit dat nu precies met het voer? Wanneer moet ik precies beginnen met de lichturen inkorten? Etc etc. In de praktijk blijkt het echter allemaal wel mee te vallen. Zolang je dieren gezond zijn als ze de winterslaap in gaan kan er eigenlijk maar heel erg weinig gebeuren. Slechts bepaalde soorten hagedissen stellen echt grote eisen aan hun winterslaap. De wat meer standaard reptielen zoals luipaardgekko's en baardagamen zijn eigenlijk allemaal een beetje het zelfde. Wanneer je niet zeker weet hoe het voor jou reptiel zit kun je dit altijd navragen op ons forum of via google wat soortspecifieke informatie opzoeken.

Wat houd de winterslaap in?

De winterslaap is een periode van rust voor je reptielen. In deze periode stoppen vrijwel alle lichaamsprocessen of komen ze op een heel laag pitje te staan. Zo klopt het hart veel langzamer en ademen de dieren nog maar minimaal. Verder eten de dieren niet tot nauwelijks. Af en toe komen de dieren nog wel eens tevoorschijn voor een slokje water. Verder bevorderd de winterslaap het aankomende kweekseizoen. Voor de vrouwtjes zorgt het ervoor dat het dier zich weer helemaal op kan laden tijdens de zware kweekperiode. Bij de mannen zorgt het er vooral voor dat de kwaliteit van het sperma aanzienlijk hoger ligt.

Gezonde dieren zullen tijdens de winterslaapperiode amper gewicht verliezen doordat ze ook vrijwel geen energie verbruiken. Voor zieke dieren is een winterslaap niet aan te raden!
Uiteindelijk komt een winterslaap periode de levensduur van je dieren ten goede.

De voorbereiding

Het geven van een winterslaap periode kost enige voorbereiding.
Ten eerste is het zeer belangrijk dat je jezelf voldoende informeert. Niet alle soorten hagedissen gaan bijvoorbeeld in de zelfde periode in winterslaap. Andere dingen waar je op moet letten zijn luchtvochtigheid, temperatuur, aantal lichturen en manier van overwinteren.

In de maanden voor de winterslaap is het belangrijk in de gaten te houden welke dieren gezond zijn en welke dieren misschien beter een jaar over kunnen slaan. Hou goed in de gaten of de dieren op gewicht zijn, genoeg eten en drinken en normale ontlasting hebben.
In de weken voor de winterslaap begin je langzaam met minder voeren dan normaal. Het is belangrijk dat de darmen tijdens de winterslaap leeg zijn, omdat de overgebleven voedingsresten anders kunnen gaan rotten. Bij bepaalde hagedissen is het mogelijk om de dieren even in een lauw badje te zetten voor je ze in winterslaap doet (bv baardagamen) hierdoor ontlasten ze zich vaak helemaal.

Tegelijkertijd met het minder voeren breng je ook het aantal lichturen terug. In de zomer heeft een gemiddeld reptiel doorgaans 14 uur licht, in de winter moet dit terug gebracht worden naar ongeveer 8 uur licht per dag. Overdag mag de temperatuur in het begin gelijk blijven. De nachttemperatuur is belangrijker. Afhankelijk van het soort dier mag deze ongeveer 5 graden koeler liggen als normaal. Wanneer je 8 uur licht per dag hebt bereikt kan ook de dagtemperatuur iets naar beneden worden gebracht.

Tijdens de winterslaap

Voor de winterslaap heb je twee keuzes. Dan wel de dieren in hun eigen verblijf laten. Dan wel de dieren onderbrengen in een bak die je speciaal voor de winterslaap hebt ingericht. Dieren die een extreem lage temperatuur tijdens hun winterslaap nodig hebben kunnen bijvoorbeeld in de koelkast worden ondergebracht (wel met de nodige ventilatie!!) Wanneer je de dieren in eigen verblijf laat overwinteren is het belangrijk om ze voldoende schuilmogelijkheden te geven die overeen komen met hun natuurlijke habitat.

Tijdens de winterslaap hoef je verder niet zoveel te doen. Hou de temperatuur in de gaten en zorg ervoor dat er vers water aanwezig is mochten de dieren willen drinken. Wanneer je de dieren in een aparte bak hebt gezet is het verstandig regelmatig even te controleren of ze bijvoorbeeld niet hun waterbak hebben omgegooid. Er zijn gevallen bekend dat de dieren overleden doordat ze op een te vochtige ondergrond lagen vanwege een omgegooide waterbak.

Na de winterslaap

De dieren weer uit de winterslaap gaat halen gaat eigenlijk gewoon het omgekeerde als de dieren in winterslaap doen. Verleng langzaam weer de lichturen tot ongeveer 14 uur (afhankelijk van het soort dier) en breng de warmte weer omhoog naar de oorspronkelijke temperatuur. Vooral de nachttemperatuur vormt een belangrijke factor in de winterslaap cyclus.

Geef de dieren niet gelijk te veel te eten. De spijsvertering moet langzaam weer opgang komen. Het is daarom ook verstandig om de eerste keer niet direct een maximaal grote prooi te geven, maar liever net even iets kleiner. Zodra de dieren eenmaal een normale ontlasting hebben gehad kun je verder gaan met ze voeren zoals je normaal gewent bent.

Eigen ervaringen

Persoonlijk heb ik mijn eigen dieren inmiddels 2 maal in winterslaap gehad. Het ging hierbij om baardagamen en luipaardgekko's. De luipaardgekko's zijn beide keren bewust de winterslaap ingeleid daar het al volwassen dieren betrof. Beide winters zijn de dieren in hun eigen verblijf gebleven en vormde het geen enkel probleem om de dieren in en uit de winterslaap te krijgen. De dieren waren amper gewicht verloren en gedroegen zich niet anders dan normaal.

Bij de baardagamen verliep het iets anders. Het was de bedoeling de eerste winter over te slaan daar het nog om redelijke kleine dieren ging. Ze kozen er echter zelf voor om toch in winterslaap te gaan. Rond half oktober begonnen de dieren minder te eten en ongeveer halverwege november gingen de dieren echt in winterslaap. Ze waren ook moeilijk weer uit de winterslaap te krijgen. Het eerste jaar begonnen ze ook maar slecht weer met eten. Met het nodige geduld is dat echter weer helemaal goed gekomen. Afgelopen winter was het allemaal geen probleem en aten de dieren ook gewoon weer normaal na de winterslaap.